Sự thất bại trong các mô hình dự báo kinh tế

“Điều chắc chắn duy nhất là các nhà kinh tế sẽ phải học cách sống chung với sự hỗn loạn. Tức là họ sẽ phải nhận thức được tầm quan trọng của những hành vi bất hợp lý và thường là không đoán trước được, đối diện với sự không hoàn hảo mang tính cố hữu của thị trường và chấp nhận rằng còn lâu mới có một môn lý thuyết kinh tế học có thể bao quát được mọi vấn đề”, Paul Krugman kết luận.

Tính chất phức tạp và không lường trước của đã khiến cho những vị giáo sư nổi tiếng nhất cũng chịu búa rìu dư luận vì đã đánh giá, dự báo sai về những cuộc khủng hoảng kinh tế.

Tháng 10/2008, ngay sau khi ngân hàng đầu tư Lehman Brothers sụp đổ, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã công bố dự báo tăng trưởng năm 2009. Trong đó, IMF cho biết kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng 0,1%, các quốc gia thuộc khu vực đồng euro tăng 0,2% và cả thế giới tăng 2,6%. Trên thực tế, các mức tăng trưởng lần lượt là -3,5%, -4,2% và -2,6%.

Đó là đoạn mở đầu của bài viết “Muddled Models” (tạm dịch: Bối rối những mô hình dự báo) vừa được đăng trên tờ The Economist. Bài viết này đã khơi dậy một trong những vấn đề hóc búa nhất của các chuyên gia kinh tế từ bao đời nay: xây dựng một hiệu quả.

Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 khiến cho giới nghiên cứu kinh tế nhận rất nhiều lời chỉ trích về khả năng nhìn nhận, kiểm soát các chu kỳ kinh tế cũng như khả năng dự báo những cuộc khủng hoảng. Đáng buồn thay, bị chỉ trích nhiều nhất lại là những vị giáo sư kinh tế nổi tiếng.

Chẳng hạn, năm 2008 Olivier Blanchard đã tuyên bố: “Tình hình vĩ mô vẫn ổn”; năm 2004 Alan Greenspan, khi ấy là Chủ tịch cục dự trữ Liên bang Mỹ, tuyên bố: “Không thể có tình trạng giá cả bị bóp méo nghiêm trọng trên phạm vi toàn quốc”; thậm chí, Ben Bernanke từng nói vào năm 2005 rằng: “Giá nhà tăng chủ yếu do nền tảng kinh tế vững chắc”.

  •  Mạng Việc Làm là một trong những trang web Tìm Việc Làm chất lượng và uy tín nhất hiện nay. Tại đây, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn tất cả thông tin tuyển dụng trung thực nhất, sẽ giúp bạn Tìm Việc Nhanh chóng và đem lại hiệu quả cao.

Thực tế đã diễn ra hoàn toàn ngược lại với những dự báo, đánh giá của các nhà kinh tế nói trên. Nó cho thấy một điều rằng vấn đề dự báo và kiểm soát các cuộc khủng hoảng kinh tế vẫn còn là một khoảng cách rất xa để đến đích.

Tháng 9/2009, Paul Krugman, nhà kinh tế học đoạt giải Nobel Kinh tế 2008, trong bài báo How Did Economists Get It So Wrong? (tạm dịch: Các nhà kinh tế đã sai lầm như thế nào?), đã nhìn nhận các khiếm khuyết của giới kinh tế học. “Giới kinh tế học lạc lối vì họ, với hàng tá phương trình toán học hấp dẫn trong tay, đã nhầm lẫn giữa cái đẹp và sự thật”, ông nói.

Theo tờ The Economist, có 2 nguyên nhân khiến các hay bị sai. Thứ nhất là con người thường thay đổi hành vi và quan sát tin tức. Nếu các nhà kinh tế dự báo khủng hoảng sẽ diễn ra vào năm 2013 và những dự báo đó được công bố rộng rãi thì doanh nghiệp sẽ hủy các kế hoạch đầu tư và người dân sẽ hạn chế chi tiêu vì sợ thất nghiệp. Do đó, khủng hoảng sẽ xuất hiện ngay bây giờ chứ không phải năm tới.

Thứ hai, nền kinh tế là một cơ chế phức tạp bao gồm nhiều thành phần hoạt động. Các nhà kinh tế không thể thực hiện các thí nghiệm kiểu thời gian thực giống như các nhà khoa học thường làm, ví dụ như mô phỏng nền kinh tế này với lãi suất cao và một nền kinh tế khác với lãi suất thấp. Không có cách nào để tách biệt các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng.

abc 215298602 1367689272 500x0 Sự thất bại trong các mô hình dự báo kinh tế

Sự không hoàn hảo mang tính cố hữu của thị trường và chấp nhận rằng còn lâu mới có một môn lý thuyết kinh tế học có thể bao quát được mọi vấn đề. Ảnh minh họa.

Trong cuốn The Assumptions Economists Make (tạm dịch: Những giả định mà các nhà kinh tế đặt ra), Giáo sư Jonathan Schlefer của Trường kinh doanh Harvard, nhận xét: “Các nhà kinh tế đã xây dựng các giả định được đơn giản hóa về thế giới chúng ta, xây dựng các hình ảnh nền kinh tế dựa trên những giả định đó – nói cách khác là các mô hình – và sử dụng chúng để rút ra những bài học thực tiễn”. Trong khi đó, nền kinh tế là quá phức tạp, khiến cho những mô hình dự báo cũng trở nên bị thiếu sót.

Ngoài ra, các dự báo không chuẩn xác còn là vì nhiều nhà kinh tế dường như không đánh giá đúng tầm quan trọng của những động cơ không liên quan đến tài chính (mặc dù có một trường phái kinh tế được biết đến là “kinh tế học hành vi” đang bắt đầu khắc phục thiếu sót ấy).

  •  Mang Viec Lam sẽ được kết nối với nhau, tạo nên một tổng thể Tìm Việc hiệu quả, giúp ích cho bạn trong quá trình tìm kiếm việc làm.

Cụ thể, con người có ý tưởng về cách mà họ cư xử dựa trên những tiêu chuẩn xã hội thông thường, những điều có thể không thích hợp với mô hình tối đa hóa lợi nhuận. Ví dụ, các ông chủ có thể miễn cưỡng giảm lương nhân viên trong khủng hoảng, không chỉ bởi vì e ngại các nhân viên này sẽ nổi giận. Nhân viên thường sẽ không vui với việc giảm 5% lương trong bối cảnh lạm phát bằng 0, hơn là tiếp tục giữ mức lương như cũ trong điều kiện lạm phát 5%, mặc dù cả 2 trường hợp đều có ảnh hưởng như nhau đến điều kiện sống của họ.

Nhìn chung, hiện tại, các nhà kinh tế thuộc 2 trường phái Keynes mới và tân cổ điển vẫn đang tranh cãi gay gắt về các lý thuyết kinh tế mà họ gầy dựng. Và vẫn còn tồn tại sự bất đồng trong cách đánh giá các cơ chế vận hành nền kinh tế, khả năng dự báo khủng hoảng và ngay cả cách khắc phục.

Ngoài những lý do học thuật, các dự báo còn chịu sự chi phối của những yếu tố chủ quan. Điển hình là gần đây, Peter Doyle, một chuyên gia kinh tế cao cấp của IMF, đã đệ đơn xin nghỉ việc, đồng thời tố cáo ban giám đốc của IMF đã giảm nhẹ các cảnh báo về khủng hoảng tài chính và thiên vị châu Âu. Điều này đã khiến cho cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu càng thêm trầm trọng.

Rõ ràng, với sự thất bại của các mô hình dự báo, dường như chúng ta phải chấp nhận sống trong một môi trường đầy những bất trắc không thể đoán định và các mô hình dự báo kinh tế còn rất nhiều việc phải làm để dần lấy lại niềm tin từ công chúng.

“Điều chắc chắn duy nhất là các nhà kinh tế sẽ phải học cách sống chung với sự hỗn loạn. Tức là họ sẽ phải nhận thức được tầm quan trọng của những hành vi bất hợp lý và thường là không đoán trước được, đối diện với sự không hoàn hảo mang tính cố hữu của thị trường và chấp nhận rằng còn lâu mới có một môn lý thuyết kinh tế học có thể bao quát được mọi vấn đề”, Paul Krugman kết luận.

Cần thêm thông tin về các việc làm cũng như nhân sự, hãy thử tham khảo các mục dưới đây:

Truy cập để xem nhiều hơn tại MangViecLam.com – Kết Nối Sự Nghiệp, Tuyển Dụng, Kiếm Tìm Việc Nhanh 24H
Hotline: (08) 2222 2236 / (08) 2266 3636 / (08) 2268 3636

Cùng Danh Mục:

Liên Quan Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>